Ο Μονάρχης των σκιών αφηγείται την αναζήτηση του χαμένου ίχνους ενός νέου, που αγωνίστηκε για έναν άδικο σκοπό και πέθανε στη λάθος πλευρά της ιστορίας. Λεγόταν Μανουέλ Μένα και το 1936, στον ισπανικό εμφύλιο, κατατάχτηκε εθελοντής στον στρατό του Φράνκο. Πέθανε το 1938 στην περίφημη μάχη του ποταμού Έβρου και επί δεκαετίες ήταν ο επίσημος μάρτυρας της οικογένειας και του χωριού όπου μεγάλωσε. Η οικογένεια τιμά τη μνήμη του, από γενιά σε γενιά, και στους καιρούς της δημοκρατίας, όπου η δόξα και η ντροπή αλλάζουν στρατόπεδα. Ήταν ο θείος της μητέρας του συγγραφέα.
Ποια ήταν η ζωή του Μανουέλ Μένα; Ποιες ήταν οι πεποιθήσεις του, οι ψευδαισθήσεις του, πώς να βρεις μάρτυρες, πώς να πεις την ιστορία αυτής της συγγένειας, που κουβαλάς στη συνείδησή σου από παιδί;
Εξερεύνηση τοπική και οικουμενική, προσωπική και συλλογική, μαχητικά αντιπολεμική, η ιστορία του Μονάρχη των σκιών διεισδύει ακόμη πιο βαθιά στο ερώτημα της κληρονομιάς του εμφυλίου, ερώτημα που έθεσε για πρώτη φορά ο Θέρκας πριν από είκοσι χρόνια με τους Στρατιώτες της Σαλαμίνας.
Ο Μονάρχης των σκιών είναι το βιβλίο που ο Χαβιέρ Θέρκας είχε στο μυαλό του από τότε που αποφάσισε να αφιερωθεί στη συγγραφή. Κι ακόμη πιο πριν.